4 min leestijd

Berkensuiker of xylitol: wat zijn de kwaliteiten van deze suikervervanger?

Door:
Freelance journalist
Carina is freelance journalist en schrijft artikelen over lifestyle en voeding.

Wij geloven dat niemand graag alle zoete lekkernijen zou willen opgeven. En dit brengt ons naar berkensuiker, oftewel xylitol. Maar wat heeft deze populaire suikervervanger nu eigenlijk te bieden? We hebben het voor je uitgezocht.

Wat is xylitol?

Op je zoektocht naar natuurlijke en caloriearme suikervervangers kom je vroeg of laat berkensuiker en xylitol tegen. Ze klinken misschien allesbehalve hetzelfde, maar dat zijn ze wel.

Berkensuiker valt onder de groep suikervervangers (E 967), die steeds populairder worden – terwijl de klassieke kristalsuiker steeds meer naar de achtergrond verdwijnt. Deze suikeralternatieven zijn zo verleidelijk omdat ze verschillende voordelen hebben ten opzichte van klassieke suiker. Daarover later meer!

Xylitol is een natuurlijke suikeralcohol en komt voor in sommige groenten en fruit zoals bloemkool en aardbeien. Het komt ook voor in de bast van bepaalde houtsoorten zoals berken, wat de naam berkensuiker verklaart. 

Dit brengt ons bij het volgende punt. Hoewel de oorsprong van xylitol natuurlijk is, wordt het chemisch geproduceerd. Omdat dit proces vrij complex is, is de suikervervanger niet bepaald goedkoop. Bovendien wordt berkensuiker over het algemeen niet van berkenhout gemaakt – landbouwafval zoals hardhout, stro en maïskolven worden ook voor dit doel gebruikt.

Inmiddels weet bijna iedereen wat xylitol is en heeft het zeker naam gemaakt. De suikervervanger is zo populair vanwege het relatief lage caloriegehalte. Daarom is berkensuiker niet meer weg te denken uit de fitness keuken.  Wie op zijn of haar figuur let, maar toch af en toe wil snoepen, kan tijdens het bakken beter voor deze suikervervanger kiezen. 

Berkensuiker is te verkrijgen in poedervorm. Maar het zit ook in veel kant-en-klaar producten – waaronder caloriearme voedingsmiddelen zoals zoete snacks, broodbeleg, kauwgom, zuurtjes, dranken en sauzen.

Onze tip: Ook ijs bevat soms xylitol. Zoals onze Protein Ice Cream! Een verfrissende lekkernij zonder dat knagende schuldgevoel. 

protein-ice-cream-strawberry-coconut
©foodspring
Protein Ice Cream proberen

Xylitol: Calorieën en voedingswaarden

Xylitol bevat aanzienlijk minder calorieën dan suiker. 1 gram bevat 2 calorieën. Maar je zult tevergeefs zoeken naar sporenelementen, mineralen, vezels, vetzuren etc. in xylitol.

Wat wel bijzonder is, is dat xylitol, als suikeralcohol, niet volledig door je lichaam kan worden gemetaboliseerd. Dit is ook de reden waarom berkensuiker een lagere caloriewaarde heeft.

Heeft xylitol voordelen t.o.v. suiker?

Zoals gezegd, biedt xylitol zeker voordelen als het gaat om calorieën. Er zijn slechts 236 calorieën in 100 gram xylitol. In vergelijking bevat 100 gram witte suiker 450 calorieën. Geen wonder dat bakken met berkensuiker een stuk leuker is! 

En maak je geen zorgen als je een recept wilt proberen dat wel suiker bevat. Xylitol heeft dezelfde zoetkracht, consistentie en smaak evengoed en kan deze met gemak 1 op 1 vervangen. Omrekenen zoals met andere suikervervangers, hoeft nu niet meer!

Suiker is niet alleen een caloriebom, maar ook erg slecht voor je tanden, omdat het op de lange termijn cariës kan veroorzaken. Maar met xylitol ben je verzekerd van een stralende glimlach. Het voordeel is dat cariës-actieve bacteriën het niet goed kunnen verwerken. Sommige studies hebben zelfs een afname van cariës in relatie tot xylitol gezien. Het is dan ook logisch dat berkensuiker vaak wordt gebruikt in kauwgom.

Xylitol scoort ook met een andere bijzondere kwaliteit: het heeft maar een beperkt effect op je bloedsuiker- en insulinespiegel en je metabolisme is insuline-onafhankelijk. Dit maakt xylitol vooral interessant voor diabetici.

Mogelijke bijwerkingen: is xylitol kankerverwekkend?

Berkensuiker klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Maar valt er nog iets aan te merken als het gaat om het effect op de menselijke gezondheid? In ieder geval circuleert op internet de vraag of xylitol gevaarlijk is, en zelfs kankerverwekkend.

Maar maak je geen zorgen, het Duitse Centrum voor Kankeronderzoek benadrukt dat alle tot nu toe goedgekeurde zoetstoffen, inclusief xylitol, onschadelijk zijn voor je gezondheid. Volgens het Federaal Instituut voor Risicobeoordeling zijn er ook geen gezondheidsproblemen met betrekking tot de goedgekeurde suikervervangers.

Volgens de huidige stand van zaken wordt slechts één bijwerking veroorzaakt door xylitol: Als je er te veel van eet, kan het zowel winderigheid als diarree veroorzaken. Het advies is daarom om een dagelijkse dosis van 0,5 gram xylitol per lichaamsgewicht niet te overschrijden.

Ook moet gezegd worden dat het lichaam eerst moet wennen aan xylitol. De onaangename bijwerkingen kunnen ook worden veroorzaakt door een verandering van suiker naar xylitol. Dit moet stap voor stap gebeuren. Mensen die toch al een gevoelige maag en darmen hebben, kunnen het misschien beter vermijden.

Voor andere zoogdieren kan xylitol zelfs levensbedreigend zijn. Je moet vooral voorzichtig zijn met honden, omdat ze geen enzymen in hun lever hebben dat helpt bij de afbraak van xylitol. Dus als je een hond hebt en je bent aan het bakken met xylitol, pas dan op dat niets op de grond valt!

Berkensuiker kopen: Hier moet je op letten

Het lijkt erop dat steeds meer winkels xylitol aan hun assortiment toevoegen. Maar als je het niet kunt vinden in jouw supermarkt, probeer dan eens een natuurvoedingswinkel, drogisterij of biowinkel. Ook online vind je ontzettend veel xylitol producten.

Waar moet je op letten? Net als bij andere producten, is het de moeite waard om de verpakking eens van dichtbij te bekijken. Vooral de punten productie en oorsprong zijn de moeite waard. Aangezien xylitol ook kan worden gemaakt van de resten van maïs, moet je ervoor zorgen dat de maïs die je kiest niet genetisch gemanipuleerd is. Controleer in principe alle door de fabrikant verstrekte informatie en vergelijk deze indien nodig met andere om er zeker van te zijn dat je een kwalitatief hoogwaardig product kiest.

Hecht je ook waarde aan een zo klein mogelijke ecologische footprint? Dan kun je het beste kiezen voor xylitol producten van Europese productie.

Bakken met xylitol – een overzicht

Omdat berkensuiker 1 op 1 suiker kan vervangen en bovendien hittebestendig is, kun je je baktalent de vrije loop laten. Warm lost het nog beter op dan koud.

Je kunt je fantasie de vrije loop laten gaan en elk recept uitproberen dat oorspronkelijk met suiker is gemaakt. Er is maar één probleem – namelijk gist. Xylitol gaat niet samen met gist. Dit komt omdat gist de suikervervanger niet kan metaboliseren en het deeg dus niet goed zou rijzen. Maar er zijn genoeg andere mogelijkheden.

Wil je meteen beginnen en jezelf trakteren op iets lekker zonder slecht geweten? Check dan onze recepten en zoek je lievelingssnack op om zelf te maken. 

Onze tip: Geen zin om te bakken? Probeer dan onze Protein Bar Cookie Dough. Smaakt net zo lekker als een koekje, maar bevat geen kunstmatige smaakstoffen of toegevoegde suiker. Een perfect tussendoortje dus! 

©foodspring
Cookie Dough Bars proberen

Xylitol: Conclusie

  • Berkensuiker, ook wel xylitol genoemd, is een suikervervanger die vaak wordt gebruikt als alternatief voor suiker.
  • Waarom is het zo populair? Berkensuiker bevat minder calorieën dan suiker, is tandvriendelijk en heeft slechts een beperkt effect op je bloedsuiker- en insulinespiegel.
  • Xylitol is hittebestendig en dus geschikt om mee te bakken.
  • Recepten die gemaakt zijn met suiker kunnen zonder problemen worden aangepast. Suiker kan 1 op 1 worden vervangen door xylitol.
  • Gebruik het met mate! Het kan, bij overmatig gebruik, namelijk winderigheid en diarree veroorzaken.
Bronnen artikel
Wij, bij foodspring, gebruiken alleen kwalitatieve bronnen en wetenschappelijke studies om de feiten in onze artikelen te onderbouwen. Lees onze redactionele richtlijnen om meer te weten te komen over hoe we de feiten checken en hoe we de content up-to-date en betrouwbaar houden.

Related Posts