5 min read

6 dieetfouten die je moet zien te voorkomen

Dieetfouten
Content editor & fitness coach
Lisa is journaliste, gekwalificeerd fitness en voedingscoach en meditatiecoach. Ze heeft jarenlang voor verschillende lifestyle en fitness magazines gewerkt. Hier schrijft ze artikelen op het gebied van workouts, fitness, lifestyle en mind.

Stel je de volgende situatie voor: om je feelgoodfiguur te bereiken, doe je alles wat je kunt. Je gaat regelmatig sporten, je eet gezond, je zorgt dat je elke dag voldoende stappen op de teller hebt staan. En toch voel je je niet veel beter, en heb je zelfs flink veel moeite om op gewicht te blijven. Wat is er aan de hand?

Als dit jou bekend in de oren klinkt, weet dan dat je niet de enige bent. Maar liefst 49 procent van alle volwassenen (in de Verenigde Staten) probeert elk jaar af te vallen, maar toch zijn er maar heel weinig mensen die erin slagen om hun doel te bereiken, of om voor altijd op gewicht te blijven.

Hoewel er veel complexe factoren zijn die invloed hebben op je gewicht, zoals je genen, leefomgeving, leeftijd en geslacht – waarvan je de meeste niet zelf in de hand hebt – is er toch een veelgemaakte fout die mensen maken als ze proberen om af te vallen. Een fout die het afvallen alleen nog maar moeilijker maakt. 

En dit is zeker geen gebrek aan wilskracht of ‘luiheid’, ondanks wat sommige beschamende fitfluencers op Instagram je misschien willen doen geloven. Het tegenovergestelde is waar: tot het uiterste gaan om zo snel mogelijk gewicht te verliezen. Want hoewel een crashdieet misschien direct resultaat oplevert, kan zo’n heftig dieet ernstige bijwerkingen hebben waar je nog jaren lang last van hebt.

Wat is een crashdieet, en waarom is het nooit een goed idee? 

Bij een crashdieet nemen mensen hun toevlucht tot extreme methoden om snel veel af te vallen. Ze beperken hun calorie-inname op drastische wijze, slaan maaltijden over, vasten dagenlang en proberen ook op andere manieren zo weinig mogelijk te eten, terwijl ze in de sportschool juist extra hard hun best doen om zoveel mogelijk vet te verbranden. 

Er zijn momenten waarop het oké is om ‘extreem’ te zijn. Extreem grappig, extreem slim of extreem gelukkig, bijvoorbeeld. Maar als het gaat over afvallen, dan is extreem zeker geen goed idee. Je toevlucht nemen tot een crashdieet of andere extreme methoden om gewicht te verliezen kan op een ernstige manier een averechts effect hebben. 

1. Je kunt het gewicht dat je afgevallen bent weer terugkrijgen

Onderzoek toont aan dat de meeste mensen die afvallen uiteindelijk toch weer aankomen. Dit gebeurt gedeeltelijk omdat je lichaam over een overlevingsmechanisme beschikt om op gewicht te blijven. Soms is deze verandering in de stofwisseling mild of tijdelijk. Maar voor mensen die binnen korte tijd veel gewicht verliezen, toont onderzoek aan dat het de stofwisseling nog jarenlang kan beïnvloeden. Mensen proberen dan vaak opnieuw een dieet uit om het gewicht weer kwijt te raken, en worstelen vervolgens om de kilo’s er weer af te krijgen of op gewicht te blijven. Dit is het welbekende jojo-effect.

2. Je kunt je hart beschadigen

Zoals hierboven beschreven, treedt het jojo-effect op wanneer mensen hun hele leven herhaaldelijk aankomen en vervolgens weer afvallen. Dit kan vaak gebeuren bij crashdiëten die de stofwisseling kunnen veranderen. (Maar liefst 55 procent van de vrouwen en 35 procent van de mannen heeft weleens te maken gehad met een jojo-effect). Al die gewichtsschommelingen beïnvloeden echter meer dan alleen maar het getal dat de weegschaal aangeeft. Onderzoek toont aan dat gewichtsverlies in verband wordt gebracht met een groter risico op een slechte cardiovasculaire gezondheid, waaronder hartaandoeningen en een hoge bloeddruk, en dan vooral bij vrouwen.

3. Je krijgt niet genoeg energie of voedingsstoffen binnen

Voeding gaat over meer dan alleen het aantal calorieën dat je binnenkrijgt. Alle voedingsmiddelen bevatten een combinatie van vitamines, mineralen en macronutriënten zoals koolhydraten, eiwitten en vetten. Al deze aspecten van je voeding zijn belangrijk om je lichaam goed te laten functioneren. Als je je eetpatroon drastisch beperkt, door te snijden in het aantal calorieën of bepaalde voedselgroepen helemaal weg te laten, loop je het risico dat je je lichaam niet voldoende energie of voedingsstoffen geeft om goed te kunnen functioneren. Dit kan leiden tot hoofdpijn, hersenmist, een vitaminetekort, en meer.  

4. Je loopt het risico op galstenen

Normaal gesproken slaat je galblaas gal op, dat wordt gebruikt om vetten te verteren. Maar bij mensen die veel zijn afgevallen, geeft de lever extra cholesterol af aan je gal. Snel afvallen kan van invloed zijn op het vermogen van de galblaas om zich te legen. Beide zaken verhogen het risico op galstenen. Uit een klein onderzoek uit 2014 bleek zelfs dat mensen die een extreem caloriearm dieet volgden (500 calorieën per dag) drie keer zoveel kans hadden om in het ziekenhuis te moeten worden opgenomen vanwege galstenen dan mensen die een caloriearm dieet volgden (1200-1500 calorieën per dag). En als je ooit de pijn van galstenen hebt gevoeld, dan weet je dat je dit risico liever niet neemt. 

5. Je loopt het risico op een blessure

Als jouw crashdieetschema meteen ook een straffe workoutroutine inhoudt, loop je het risico om een blessure op te lopen en alle fitness-gains weer te verliezen – deels omdat je waarschijnlijk niet genoeg calorieën en voedingsstoffen binnenkrijgt om zoveel te sporten, en deels omdat je niet voldoende rust houdt, wat je lichaam te zwaar kan belasten.  

Hoe je je doelen kunt bereiken zonder crashdieet

Ten eerste moet je elk dieetschema en het ‘advies’ van elke expert die belooft dat je in korte tijd aanzienlijk kunt afvallen, ernstig in de wind slaan. De meeste gezondheidsexperts verstaan onder duurzaam gewichtsverlies niet meer dan een halve tot een kilo per week. Aan de belofte van meer kilo’s zitten waarschijnlijk heel veel beperkingen vast. 

Om al je inspanningen om op een gezonde manier af te vallen te ondersteunen, is het vooral belangrijk dat je geduld hebt. Daarnaast kun je de volgende strategieën uitproberen: 

Eet evenwichtig en gezond

Zorg voor een gematigd calorietekort van 300 tot maximaal 500 calorieën per dag, en je kunt nog steeds resultaten zien. Ga jezelf geen voedingsmiddelen of gerechten verbieden (tenzij je een medische aandoening hebt waar dit voor nodig is, natuurlijk). En vergeet niet: gezond eten betekent ook af en toe jezelf op iets lekkers trakteren! Geniet van een koekje wanneer je er zin in hebt, in plaats van het jezelf te ontzeggen. Je dieet hangt niet van één bepaalde maaltijd of één bepaalde dag af. En als je op zoek bent naar een lekker en gezond tussendoortje, probeer dan onze Vegan Protein Balls.  

Vind de juiste trainingsbalans

Meer is echt niet altijd beter. Vooral niet als het op trainen aankomt: luister naar de signalen die je lichaam probeert af te geven. Als je merkt dat je altijd uitgeput bent en dat elke training toch weer net iets zwaarder is dan de vorige – en dat terwijl je dezelfde intensiteit hebt aangehouden? Natuurlijk, een shaker met Recovery Aminos helpt je er weer een beetje bovenop, maar je lichaam heeft met enige regelmaat echt een dag rust nodig. Wil je actief blijven herstellen? Dat is altijd een goed idee. Probeer wat rustige yoga-oefeningen of een wandeling in de natuur. 

Ga op zoek naar nieuwe manieren om je vooruitgang te meten

Jezelf regelmatig wegen en calorieën bijhouden zijn op zich niet slecht. Maar als je zo van de cijfers houdt dat je droomt over calorieën en het aantal stappen dat je moet zetten, dan is het tijd om de cijfers even te laten voor wat ze zijn. Concentreer je op hoe sterk je lichaam van binnenuit aanvoelt. Op hoe snel je elke dag de trap op rent. Of alle andere dingen die je maar kunt bedenken. Zorg er ook voor dat je niet vergeet om je goed te voelen over het werk dat je erin steekt.

Haal diep adem. Het bereiken van je streefgewicht, en vervolgens op gewicht blijven, kost tijd en geduld. Wees in de tussentijd niet te streng voor jezelf. En verlies niet uit het oog dat je gezondheid en welzijn altijd op de eerste plaats moeten komen – ver voor het getal op de weegschaal. Het is niet ‘fout’ om een stukje chocolade te eten of om drie keer per week te trainen in plaats van vier. Zet je perfectionisme opzij en vind een balans die je voorgoed kunt bewaren. Dat zal ervoor zorgen dat je je doelen voor de lange termijn kunt bereiken. 

Article sources
We at foodspring use only high-quality sources, including peer-reviewed studies, to support the facts within our articles. Read our editorial policy to learn more about how we fact-check and keep our content accurate, reliable, and trustworthy.
  • Kreitzman, S. N.; Coxon, A. Y.; Szaz, K. F. (1992): Glycogen storage: illusions of easy weight loss, excessive weight regain, and distortions in estimates of body composition, in: The American Journal of Clinical Nutrition, 56 (1).

  • Cava, E.; Yeat, N. C.; Mittendorfer, B. (2017): Preserving Healthy Muscle during Weight Loss, in: Advances in Nutrition, 8 (3).

  • Mackie, G. M.; Samocha-Bonet, D.; Tam, S. C. (2017): Does weight cycling promote obesity and metabolic risk factors?, in: Obesity Research & Clinical Practice, 11 (2).

  • Dulloo, A. G.; Jacquet, J.; Montani, J-P.; Schutz, Y. (2015): How dieting makes the lean fatter: from a perspective of body composition autoregulation through adipostats and proteinstats awaiting discovery, in : Obesity Reviews, 16 (1).

  • Dulloo, A. G.; Montani, J-P. (2015): Pathways from dieting to weight regain, to obesity and to the metabolic syndrome: an overview, in: Obesity Reviews, 16 (1).