4 min leestijd

Kruiden: smaakmakers en huismiddeltjes

Verse kruiden

Kruiden zijn er in allerlei geuren, kleuren en smaken. Eén ding hebben ze gemeen: ze zijn onmisbaar in iedere keuken en ze staan bekend als remedie tegen allerlei soorten kwaaltjes. In dit artikel lees je alles over (wilde) kruiden en specerijen.

Wat zijn kruiden en wilde kruiden?

Professionele koks en gepassioneerde hobbykoks zijn het er over eens: kruiden mogen in geen enkele keuken ontbreken. Afhankelijk van het soort kruid zorgen ze voor een bijzondere en unieke aromatische smaak op je bord. We kunnen dus wel aardig wat vertellen over de kwaliteit van kruiden als specerij of ingrediënt in verschillende gerechten, maar wat zijn kruiden eigenlijk?

In feite is het een verzamelnaam voor eenjarige, tweejarige en vaste planten. Ze groeien allemaal kruidachtig of als subheesters. Het interessante aan deze planten is dat verschillende delen ervan gebruikt kunnen worden – bijvoorbeeld de bladeren, stengels en bloemen of zelfs de zaden en wortels. 

Ook wordt er een onderscheid gemaakt tussen culinaire en medicinale kruiden, hoewel veel kruiden ook beide kunnen zijn, zoals salie. Keukenkruiden zijn alle kruiden die, zoals de naam al doet vermoeden, uit de keuken bekend zijn. Ze worden gebruikt om gerechten op smaak te brengen en als smaakversterker. Sommige kruiden worden ook gebruikt om bepaalde voedingsmiddelen beter verteerbaar te maken. Bij geneeskrachtige kruiden gaat het niet om culinaire vaardigheden, maar om het genezen van ziektes of het verzachten van de pijn. 

Struin hier door onze lekkere recepten

En dan zijn er natuurlijk ook nog wilde kruiden die in het wild groeien, of het nu in je eigen moestuin is, langs de weg of in het bos. Deze kruiden worden niet specifiek gekweekt, maar zijn bij veel verzamelaars nog steeds populair. Als je niet echt bekend bent met wilde kruiden, dan kun je ze beter niet zomaar gebruiken. Sommige planten lijken heel erg op andere planten, maar zijn niet ongevaarlijk.

Kruiden en specerijen: dit is het verschil

Kruiden worden onder andere gebruikt om gerechten te kruiden, je zou ze dus ook specerij kunnen noemen, toch? Ja, eigenlijk wel. Toch is er een subtiel maar belangrijk verschil. Het Voedingscentrum legt het zo uit: “Zowel kruiden als specerijen zijn delen van planten die gerechten verfijnen. De eerste categorie komt van kruidachtige planten die groeien in een gematigd klimaat. Specerijen daarentegen zijn gedroogde knoppen, vruchten, zaden, schors, wortels of bollen en zijn afkomstig uit landen met een tropisch klimaat.  

Maar er is nog iets dat kruiden en specerijen kan onderscheiden, en dat is de hoeveelheid. Kruiden worden daarom spaarzamer gebruikt. 

Welke kruiden zijn er? 

Elke liefhebber van kruiden weet dat er een enorm brede selectie bestaat. Te veel om op te noemen. Toch willen we in dit artikel graag een paar van onze favoriete kruiden noemen, zoals basilicum, dat niet alleen onmisbaar is in de Italiaanse keuken. Absolute klassiekers zijn ook tijm, koriander, rozemarijn, salie, oregano, marjolein, peterselie en munt. Maar ook bieslook, daslook, dille, venkel, tuinkers, lavendel, laurier, citroenmelisse, bernagie (komkommerkruid), bonenkruid, alsem, rucola en anijs zijn ook populair in de keuken. 

Tips: keukenkruiden kopen en verwerken

Als je op zoek bent naar kruiden, vind je natuurlijk de gedroogde kruiden in de supermarkt. Maar in de meeste winkels kun je ook verse kruiden krijgen. Zo niet, kijk dan eens bij het tuincentrum of de bouwmarkt. Daar vind je ook een grotere selectie. Kies bij de aanschaf voor kruiden van biologische landbouw, want daar worden geen chemische, synthetische bestrijdingsmiddelen voor gebruikt. 

Je hebt je favoriete kruiden gekocht, en nu? De eerste stap bij het verwerken van kruiden is het wassen. Dus houd ze onder stromend water en droog de kruiden vervolgens af met keukenpapier of een keukenhanddoek. Afhankelijk van het kruid, haal je de bladeren of bloemen van de stam en maak je ze fijn met een mes, schaar of vijzel

Als je kruiden wilt bewaren, kun je ze het beste in hun geheel vers houden. Doe de kruiden na het wassen met een stuk keukenpapier in een diepvrieszak of een bakje. Daarna bewaar je ze in het groentevak van de koelkast – vergeet niet om de kruiden binnen drie dagen op te gebruiken. Overigens: dille en basilicum zijn gevoelig voor kou en kun je dus niet in het nul-graden-vak bewaren. 

Onze tip: sloof jij je graag uit in de keuken en ben je altijd op zoek naar inspiratie voor lekkere nieuwe recepten? Probeer dan ook eens onze shakshuka met verse kruiden zoals peterselie als topping. Ook heerlijk: onze pasta zonder schuldgevoel. Ook hier zorgen kruiden zoals basilicum voor net dat beetje extra.

Recepten met Protein Pasta
©foodspring

Ingrediënten en geneeskrachtige werking van kruiden

Natuurlijk kunnen we geen universele samenstelling van de ingrediënten van alle kruiden opnoemen, maar over het algemeen wordt gezegd dat ze een positief effect hebben op ons welzijn en onze gezondheid – of het nu gaat om een keukenkruid of een medicinaal kruid. Maar één ding van tevoren: de gezondheidsfactor is nog niet zo goed onderzocht, dus er zijn hier nog geen duidelijke conclusies te trekken. 

Zo zijn de geuren van kruiden bijvoorbeeld spannend, nieuw onderzoek toont aan dat deze geuren belangrijk zijn bij complexe processen in het menselijk lichaam. Maar los daarvan kun je ook zeggen dat kruiden veel voedingsstoffen bevatten en een goede dosis vitamines en mineralen kunnen leveren.

Dan zouden er ook secundaire plantenstoffen zijn, zoals flavonoïden, die onze cellen beschermen. Of pittige en bittere stoffen die het maagdarmkanaal stimuleren. En niet te vergeten de etherische oliën, die zelfs effectief zouden zijn tegen bacteriën en virussen. Dat is tenminste de theorie. 

Dit alles laat zien hoe belangrijk kruiden zijn in de geneeskunde en als huismiddeltje. Daar worden planten sinds mensenheugenis gebruikt voor de behandeling van ziekten en diverse kwalen of als preventieve maatregel. Dille, venkel en bonenkruid zouden bijvoorbeeld de maag kalmeren, terwijl peterselie, tuinkers en basilicum een drainerend effect zouden hebben en de nier- en urinewegen zouden stimuleren. Koriander wordt ook vaak gebruikt als remedie bij spijsverteringsproblemen of bij een vol gevoel. Anderen zweren echter bij citroenmelisse vanwege de kalmerende werking, die rusteloosheid, nervositeit en slaapstoornissen zou verhelpen. 

De wijze waarop kruiden als middel worden gebruikt kan enorm variëren. Ze kunnen zowel uitwendig als inwendig worden gebruikt en je kunt ze nemen als thee of gebruiken als olie, zalf of tinctuur. Ook aromatherapie is mogelijk. 

Kruiden: conclusie

  • Kruiden zijn in de keuken, maar ook als geneesmiddel interessant.
  • Keukenkruiden worden aan diverse gerechten toegevoegd om de smaak te verbeteren.
  • Ze hebben ingrediënten waarvan wordt gezegd dat ze een gezondheidsbevorderend effect hebben.
  • Afhankelijk van het soort zouden kruiden ook bepaalde genezende effecten hebben, vandaar dat ze al lange tijd als huismiddeltjes worden gebruikt.
Bronnen artikel
Wij, bij foodspring, gebruiken alleen kwalitatieve bronnen en wetenschappelijke studies om de feiten in onze artikelen te onderbouwen. Lees onze redactionele richtlijnen om meer te weten te komen over hoe we de feiten checken en hoe we de content up-to-date en betrouwbaar houden.
  • https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruiden-en-specerijen.aspx

Related Posts

delingen