6 min leestijd

Binaural beats: meer concentratie en beter slapen dankzij geluidsgolven?

Binaural beats

We hebben iets leuks voor je oren! Van binaural beats wordt gezegd dat ze met hun geluid kunnen zorgen voor een hogere productiviteit, een beter geheugen en ook kunnen helpen tegen slaapstoornissen. We hebben er eens goed naar geluisterd en kunnen je vertellen hoe het precies werkt en wat het effect van de beats kan zijn. 

Wat zijn binaural beats?

Dat geluiden een bepaalde invloed op ons hebben, is niets nieuws. Als je een slecht humeur hebt, kan je favoriete liedje wonderen doen en zorgen dat je je beter voelt of goede herinneringen tot leven brengen. En dit is geen toeval! Herinneringen zijn vaak gekoppeld aan bepaalde muziekstukken. We kunnen ons gebeurtenissen of informatie bijzonder goed onthouden als ze verbonden zijn met positieve of negatieve emoties. En dat is precies wat er met muziek gebeurt. Muziek is meestal gekoppeld aan emoties.

Het luisteren naar muziek tijdens het sporten kan ook een impact hebben en kan je echt motiveren! Ineens kun je nog meer kracht geven tijdens je workout. Hetzelfde geldt voor ontspanning. Langzame beats kunnen je helpen om tot rust te komen en de stress van alledag achter je te laten. Je ademhaling zal kalmeren en je hartslag zal vertragen.

Onze tip: ben jij nog op zoek naar een extra energiekick voor je volgende training? Naast goede muziek kan een portie cafeïne ook voor meer kracht en concentratie zorgen! Probeer onze Energy Sparkling Water zonder suiker en zonder calorieën, maar met plantaardige cafeïne.

Sparkling Energy Water
©foodspring
Ontdek onze Sparkling Energy Water

Wat is binauraal geluid?

Heb je weleens gehoord van binaural beats? Al in 1839 ontdekte de Duitse natuurkundige Heinrich Wilhelm Dove dit fenomeen. Het is een specifieke zintuiglijke waarneming van geluidsgolven met twee verschillende frequenties. Het woord binauraal betekent “met beide oren” en verwijst in deze context naar het feit dat zowel het linker- als het rechteroor de beats afzonderlijk waarnemen.

Hoe worden binaural beats gemaakt?

Binaurale beats ontstaan wanneer je van links en rechts soortgelijke frequenties waarneemt die iets van elkaar verschillen. Je hoort deze verschillende frequenties tegelijkertijd, terwijl er een overlapping van geluidsgolven in je hersenen plaatsvindt. Hoewel je geluiden met je oren waarneemt, vindt de eigenlijke auditieve waarneming in je hersenen plaats. Dit betekent dat de binaurale tonen alleen aanwezig zijn in je innerlijke waarneming en een soort akoestische illusie zijn.

Een voorbeeld: als je met je linkeroor een toon met een frequentie van 220 hertz hoort en met je rechteroor tegelijkertijd een frequentie van 224 hertz, zou je het verschil van 4 hertz in de vorm van binaurale beats moeten kunnen waarnemen. Je hersenen creëren dus geluidsgolven met een frequentie van 4 hertz. Overigens: de eenheid hertz staat voor het aantal trillingen van een toon per seconde.

De Amerikaanse biofysicus Dr. G. Oster heeft verder onderzoek gedaan naar dit fenomeen en ontdekte dat binaurale beats alleen kunnen worden waargenomen onder een frequentie van 1.500 herz. Ook stelde hij vast dat het verschil tussen de twee frequenties minder dan 30 herz moet zijn om door de mens als binaural beats te worden ervaren.

Binaurale beats zijn zelfs bij zeer lage volumes en frequenties onder 20 herz waarneembaar voor de mens. Ter vergelijking: het bereik van het menselijk gehoor ligt normaal gesproken bij 20 tot 20.000 Hertz. Hoe lager het getal, hoe dieper het geluid. Zo kun je de binaurale beats ervaren, zelfs bij een zeer laag volume dat voor ons mensen onhoorbaar is.

Trouwens: om binaurale beats te kunnen horen, is een koptelefoon noodzakelijk, anders ervaar je de tonen niet. Het moet ook een stereo-hoofdtelefoon zijn. Hiermee kunnen je oren de verschillende frequenties apart van links en van rechts waarnemen en is binauraal luisteren gegarandeerd.

Sporten met headset op
©jacoblund

Waar zijn de binaurale beats goed voor?

Afhankelijk van hun activiteit worden er in het menselijk brein ook golven in verschillende frequentiebereiken gegenereerd, en kunnen deze bijvoorbeeld worden gemeten met behulp van een EEG-apparaat dat op het hoofd is bevestigd. Een elektro-encefalogram toont vervolgens de activiteit van de zenuwcellen in de vorm van golven.

Het verloop van deze golven is afhankelijk van of je slaapt of wakker bent, en of je geconcentreerd of moe bent. De frequentie is bijvoorbeeld hoog als je geconcentreerd zit te studeren. Omdat je op dat moment ook veel informatie verwerkt. Als je slaapt of mediteert, neemt de frequentie van de hersengolven af.

Het idee achter het bewuste gebruik van binaurale beats is dat de hersenen erdoor beïnvloed moeten worden. Bepaalde binaurale beats-frequenties zouden een persoon in een staat van rust of activiteit moeten kunnen brengen door het overeenkomstige frequentieverschil in de hersenen te creëren.

Jouw 5 hersenfrequenties

Afhankelijk van je activiteit genereren je hersenen golven in verschillende frequentiebereiken:

Deltagolven (0.5 tot 3.5 Hz)
Deze langzaam lopende golven synchroniseren de diepe slaap. Dit is de staat waarin je niet droomt en deze is belangrijk voor een rustgevende slaap. Gedurende deze tijd geeft je lichaam hormonen af die je nodig hebt voor je herstel en de reparatie van je cellen.

Thèta-golven (4 tot 7 Hz)
Deze ontstaan als je in slaap valt of als je erg moe bent.

Alfa-golven (8 tot 13 Hz)
Hier ben je wakker terwijl je ogen dicht zijn, bijvoorbeeld tijdens het mediteren of dagdromen.

Bèta-golven (14 tot 30 Hz)
Deze golven verschijnen als je met open ogen zintuiglijke prikkels uit je omgeving waarneemt en mentaal actief bent.

Gamma-golven (meer dan 30 Hz)
Als je je concentreert en intensief studeert, ontstaan er gamma-golven. Hier komen productiviteit en creativiteit samen en zorgen voor mentale uitmuntendheid.

Goed slapen voor de spieropbouw
©iStock/Geber86

Van binaurale beats wordt verondersteld dat ze bij de juiste frequentie positieve effecten hebben. De beats zouden de concentratie bevorderen door een persoon in de staat van de gammagolf te brengen. Omgekeerd kunnen ze met behulp van lage frequenties ook zorgen voor ontspanning en hulp bij slaapproblemen.

Effect van binaurale beats: wat zegt het onderzoek?

Het effect van binaurale beats is nog steeds controversieel. Er wordt veel onderzoek gedaan naar het fenomeen en getest in hoeverre het mensen kan helpen.

Binaurale beats – concentratie en stemming

In een van de studies werd getest of en welk effect binaurale beats in het bèta-, thèta- en deltafrequentiebereik hebben op de stemming en de prestaties van de proefpersonen bij het oplossen van taken. 29 deelnemers moesten op drie verschillende dagen 30 minuten lang taken oplossen terwijl ze op de achtergrond beats in het bètabereik (16 en 24 Hz) of in het thèta/delta-bereik (1,5 en 4 Hz) op de achtergrond hoorden.

De presentatie van binaurale beats in het bèta-frequentiegebied resulteerde in beter opgeloste taken dan die in het thèta/delta-frequentiegebied. Bovendien meldden de deelnemers aan de studie dat ze in een betere stemming waren met de beats in het bèta-frequentiebereik. De resultaten suggereren dat binaurale beats in het bèta-bereik voor betere prestaties en een betere stemming kunnen zorgen.

Binaural beats – slaap

In een pilotstudie is bij voetballers onderzocht of binaurale beats in het deltagolfbereik kunnen leiden tot een betere slaapkwaliteit en betere sportprestaties. 15 sporters werden gedurende 8 weken terwijl ze sliepen blootgesteld aan de beats. Na het wakker worden, hebben ze steeds een vragenlijst ingevuld over hoe goed ze sliepen en hoe gemotiveerd ze zich voelden. De controlegroep van 15 sportstudenten hoorde geen beats, maar vulde dezelfde vragenlijst in.

Na 8 weken werd bij de voetballers een verbetering van de eigen ervaren slaapkwaliteit waargenomen. Een verbetering van de prestaties tijdens het sporten werd niet geregistreerd. Om daar achter te komen lijkt de periode van 8 weken te kort. Er is behoefte aan verder onderzoek.

Man kijkt op zijn laptop
©Peopleimages

Binaural Beats – studeren

Een andere studie had tot doel het effect van binaural beats op het langetermijngeheugen te onderzoeken. De deelnemers aan het onderzoek werden geblinddoekt, zodat ze zich alleen op auditieve stimuli konden concentreren. Na het beluisteren van beats uit het bèta- (20 Hz) of thèta-frequentiebereik (5 Hz) of witte ruis als controleconditie, moesten ze taken oplossen. Daarbij moesten ze zich dingen herinneren of iets herkennen.

De beats in het bèta-frequentiebereik hadden de meeste juiste antwoorden. De resultaten suggereren dat golven in het bèta-bereik het geheugen verbeteren en mogelijk kunnen worden gebruikt als hulpmiddel bij het leren.

Binaural Beats – depressie of stress

In hoeverre binaurale beats in het alfabereik voor ontspanning en stressvermindering kunnen zorgen, werd onderzocht in de volgende studie. Hiervoor werden 102 testpersonen in drie groepen verdeeld: (1) audioversterking met binaurale stimulatie, (2) audioversterking zonder binaurale stimulatie en (3) geen akoestische versterking.

Voor en na een stimulatie van 20 minuten werd de fysieke ontspanningsreactie van de proefpersonen gemeten in de vorm van hartslag, ademhalingssnelheid en geselecteerde parameters van de hartslagvariatie. De resultaten lieten echter geen veranderingen zien.

Hoe gevaarlijk zijn binaurale beats?

Zijn binaurale beats gevaarlijk? Voor de meeste mensen lijken ze geen gevaar te vormen. Binaurale beats worden echter niet aanbevolen voor mensen die lijden aan epileptische aanvallen. Bij epileptische aanvallen zijn de hersengolven bijzonder hoog en steil in vergelijking met gezonde mensen. Ook dien je contact op te nemen met je arts als je een zenuwstoornis hebt.

Belangrijk: als je je zorgen maakt of binaurale beats goed voor je zijn of niet, vraag dan om advies aan een professional of arts.

Conclusie

  • Als je licht verschillende frequenties in je linker- en rechteroor tegelijkertijd hoort, compenseren je hersenen dit verschil en ontstaan er binaurale beats.
  • Er zijn 5 verschillende hersenfrequenties die veranderen afhankelijk van je mentale activiteit.
  • Volgens sommige onderzoeken zouden binaurale beats je slaapkwaliteit, concentratie en geheugen verbeteren. 
  • Het fenomeen is nog onvoldoende wetenschappelijk onderzocht om duidelijke uitspraken te kunnen doen over de effectiviteit ervan.
Bronnen artikel
Wij, bij foodspring, gebruiken alleen kwalitatieve bronnen en wetenschappelijke studies om de feiten in onze artikelen te onderbouwen. Lees onze redactionele richtlijnen om meer te weten te komen over hoe we de feiten checken en hoe we de content up-to-date en betrouwbaar houden.
  • James D. Lane A. und Stefan J. Kasian A. (1998): Binaural Auditory Beats Affect Vigilance Performance and Mood.

    https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031938497004368

  • Vera Abeln und Jens Kleinert (2013): Brainwave entrainment for better sleep and post-sleep state of young elite soccer players – A pilot study.

    https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/17461391.2013.819384

  • Miguel Garcia-Argibay, Miguel A. Santed & José M. Reales (2017): Binaural auditory beats affect long-term memory.

    https://link.springer.com/article/10.1007/s00426-017-0959-2

Related Posts

delingen